Ugljen

Ugljen je jedan od najstarijih materijala za crtanje. Karbonizacijom komadića drveta crtali su po zidovima stanovnici pećina. Kao sredstvo za studijsko crtanje koristi se ugljen u najstarijim majstorskim radionicama. Ugljen se koristi za iscrtavanje kod fresko slikanja, za preliminarne studije za ulje, akrilik ili neku drugu tehniku. Ugljen se često kombinuje kredom, pastelom ili nekim drugim materijalom. Kao samostalna likovna tehnika javlja se tek u 19. veku.
Danas, crtanje ugljenom u korelaciji sa drugim umetničkim formama postavlja nove granice.


Karakteristika ugljena je njegova mekoća zbog praškaste strukture materijala. Vrhom ugljena mogu se izvlačiti crte različite debljine i intenziteta. Za postizanje ploha različitih tonskih vrednosti koristi se ugljen položen na podlogu širinom ili debljinom ugljenog štapića. Ugljen se lako briše. Samo neke jako tvrde vrste ostavljaju trag i posle brisanja. Za potpuno brisanje manjih površina koristi se gnjecava guma. Za osvetljavanje tonova, razmazivanje ugljena i skidanje suvišnog praha koriste se mekane flanelne krpice ili vata, kao i mekana akvarel četka.
Kad se ugljen više ne hvata za papir jer je prezasićen ugljenom, crtež se fiksira, a nakon sušenja fiksativa ponovo se može crtati ugljenom. Završeni crtež ugljenom opet se fiksira.
Danas se proizvode dve vrste ugljena:
Prirodni drveni ugljen od tankih prutića leske, vrbe ili lipe dobijeni suvom destilacijom drveta bez prisustva vazduha (karbonizacija) a proizvodi se u različitim debljinama. Najfiniji drveni ugljen dobijen je od vinove loze.  Masni ugljen se dobije kada umočimo štapiće drvenog ugljena nekoliko sati u laneno ili makovo ulje dok se sasvim ne “napiju” ulja. Masni ugljen daje sočniji i intenzivniji potez koji se zbog sadržanog ulja teže briše.


Presovani, odnosno sintetički ugljen za crtanje dobija se presovanjem ugljene prašine dobijene pri proizvodnji svetlećeg plina. Najčešće sadrži i neko vezivo pa se teže briše. Često se označava kao sibirski ugljen za crtanje. Obično se proizvodi u 7 različitih stepena tvrdoće, od 00 do 5. Tvrđi je i jače prijanja uz papir, manje je lomljiv, dolazi u jednakomerno debelim štapićima. Pruža mogućnost egzaktnog crteža i egzaktne gradacije površine.
Ugljene olovke tzv. crni krejoni izrađeni su od specijalno presovanog ugljena u obliku mine umetnute u drveni uložak. Obično se proizvode u 4  stepena tvrdoće (po engleskoj literaturi)
ekstra soft (6B), soft (4B), medium (2B), hard (HB).


Kao podloga za crteže ugljenom upotrebljavaju se hrapavije vrste belog ili toniranog papira i kartona. Pogodan je i pakpapir, akvarel papir, kao i papirnate zidne tapete. Glađi papir je pogodniji za presovani ugljen.
Sredstva za fiksiranje ugljena potrebna su da bi zaštitila ugljen od brisanja, a takođe se koristi i među-fiksiranje da bi se novi sloj ugljena prihvatio na već zaštićenu podlogu.
Fiksativi moraju fiksirati crtež da se ne briše, ne smeju menjati karakter površinske strukture crteža, ne smeju bitno uticati na obojenost površine za crtanje. Danas na tržište dolaze gotovi fiksativi, većinom u bocama pod pritiskom ili u običnim bočicama pa se nanose usnom ili ručnom fiksirkom.
Fiksativi se mogu pripremiti od sledećih sastojaka:
–  3%-tni rastvor kolofonijuma u benzinu, špiritusu (alkoholu nabavljenom u trgovini, a ne u apotekarskom alkoholu) ili terpentinu; otopina kolofonijuma u benzinu najmanje menja obojenost crteža
–  5%-tni rastvor narandžastog šelaka u špiritusu
–  rastvor disperzije akrilne smole (akrilni medijum) u vodi u razmeri 1:30.

Ovaj prikaz slajdova zahteva javaskript.

Radovi učenika Umetničke škole Niš.

Advertisements

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s